Direct naar inhoud

Sustiro · Zelfscan · Methode laag 2, Herkennen

Pijneducatie-startscan

Hoe gevoelig staat jouw alarm, en waar begin je? Eerst veiligheid, dan de scan.

Je stemming telt mee. Pijn en somberheid, angst of uitputting versterken elkaar. Dat is geen zwakte en geen verwijt. Bij direct gevaar: bel 112. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113, dag en nacht, of chat via 113.nl.

Je antwoorden blijven in je browser. Niets wordt opgeslagen of verstuurd.

  1. 1 · Alarmsignalen
  2. 2 · De scan
  3. 3 · Jouw uitkomst
Stap 1

Alarmsignalen: eerst veiligheid

Je pijn is echt, ook als scans niets laten zien. Twijfel weegt hier even zwaar als "aanwezig": behandel twijfel als ja.

Zes spoedsignalen

Bel direct je huisarts. Buiten kantooruren: de huisartsen-spoedpost. Zeg erbij welke van deze klachten je hebt. De huisarts beoordeelt met spoed en schakelt zelf verder, ook een ambulance, als dat nodig is.

Let ook op verandering. Zijn deze klachten nieuw, of zijn ze in de afgelopen weken tot maanden erger geworden en loop je daardoor slechter? Dat is een reden om te bellen, ook als je een deel van deze klachten al langer hebt.

Je bent duizelig en je zweet. Je hebt het gevoel dat je gaat flauwvallen.
Je hebt opeens heel veel rugpijn en buikpijn.
Je kunt niet meer plassen, terwijl je wel nodig moet.
Je kunt je urine of ontlasting niet meer ophouden.
Je hebt geen gevoel bij je penis of vagina en anus.
Je hebt opeens minder kracht in je been. Op je tenen of hielen staan lukt niet.

Bron van deze signalen: Thuisarts.nl, "Ik heb pijn in mijn onderrug" (NHG). Dat is de pagina waar deze lijst letterlijk vandaan komt, niet het onderwerp van deze tool.

Koorts

Direct bellen. Je huisarts, buiten kantooruren de huisartsen-spoedpost; de huisarts beoordeelt met spoed en verwijst zo nodig door naar de neuroloog: koorts naast rugpijn.

Koorts naast rugpijn

Vier signalen: bel op werkdagen je huisarts

Een eigen groep met een eigen route, los van de spoedsignalen hierboven. Bij deze vier stopt de scan niet: je krijgt de route en kunt daarna verder.

Je bent gevallen en hebt daarna pijn in je onderrug.
De pijn in je onderrug is na 1 maand nog niet minder geworden.
Je hebt kanker of hebt kanker gehad. En je hebt pijn in je onderrug.
Je bent kleiner of krommer geworden. En je hebt pijn in je rug.
Meerdere pijnplekken is op zichzelf geen rode vlag Last op meer plekken tegelijk, bijvoorbeeld nek, rug en heup, staat niet in deze lijst. Dat patroon past bij één systeem dat op meer plekken gevoelig staat. Het is geen teken dat er van alles kapotgaat.

Beantwoord alle elf vragen; daarna opent stap 2 vanzelf. Bij een spoedsignaal of koorts, of twijfel daarover, stopt de scan. Bij een van de vier andere signalen krijg je de route en kun je daarna verder.

Waarom deze scan zo werkt (methodiek en bronnen)
  1. Veiligheid vóór de scan. De alarm-checklist staat vóór de vragen, niet erna. De zes spoedsignalen staan er letterlijk zoals Thuisarts.nl ze geeft op de pagina over pijn in de onderrug, met de route van die pagina. Koorts naast rugpijn staat er apart bij, met dezelfde bestemming. Bij "aanwezig" én bij "twijfel" blokkeert de scan alles: geen score, geen band, alleen de route. Vier andere signalen van dezelfde pagina hebben een eigen route, op werkdagen naar je huisarts; daarbij loopt de scan door. Onverklaard gewichtsverlies en nachtelijke pijn staan niet als vraag in deze scan. Ze komen uit de richtlijn voor de huisarts, niet uit de publieksversie, en zijn iets wat je huisarts meeweegt als je ze noemt. Het onderscheid tussen aspecifieke pijn en rode vlaggen die nadere beoordeling vragen is een vast onderdeel van de huisartsen- en pijnrichtlijnen. STERK
  2. Pijn is een alarm, geen schademeter. Pijn is een beschermings-output van je zenuwstelsel, geen directe aflezing van weefselschade. Bij aanhoudende pijn lopen pijnintensiteit en weefselschade niet gelijk op. STERK Beeldvormende afwijkingen zoals slijtage komen ook veel voor bij mensen zónder klachten. STERK Daarom zegt geen enkele uitkomst hier iets over hoe beschadigd je bent.
  3. Je pijn is echt. Het biopsychosociale model beschrijft biologische, psychologische en sociale factoren die samen bepalen hoe bedreigend je systeem een situatie inschat. REDELIJK Psychosociale factoren doen mee, maar ze zijn niet de oorzaak en zeker geen aanstellerij. Pijneducatie legt een mechanisme uit; ze ontkent je pijn niet.
  4. Meerdere plekken. Overlappende, verspreide klachten die met elkaar meebewegen en op dezelfde dingen reageren, zijn een herkend patroon dat past bij één gevoelig afgesteld systeem. REDELIJK Het is geen bewijs dat schade zich verspreidt, en meer plekken hebben is op zichzelf geen rode vlag.
  5. De banden. De acht stellingen leveren 0 tot 24 punten: 0 tot 7 heet laag, 8 tot 15 middel, 16 tot 24 hoog. Dat zijn educatieve richtwaarden, geen klinische afkapwaarden en geen diagnose. Laag betekent niet dat je pijn minder echt is; hoog betekent niet dat je erger beschadigd bent. Het is een startpunt, geen etiket.
  6. Wat er wél helpt. Actief blijven en gedoseerd opbouwen is veilig en wordt aanbevolen bij aanhoudende pijn. STERK Uitleg over hoe pijn werkt vermindert catastroferen en verbetert het begrip van pijn, het sterkst in combinatie met bewegen. REDELIJK Bij aanhoudende slapeloosheid is CBT-i, cognitieve gedragstherapie voor insomnie, de aanbevolen eerste keuze. STERK Voor losse ontspannings- en aandachtstechnieken is het directe bewijs beperkter. BEPERKT
  7. Somberheid en spanning tellen mee, en dat is geen verwijt. Chronische pijn en stemmings- of angstklachten hangen sterk samen en beïnvloeden elkaar over en weer. REDELIJK Daarom staat de verwijzing naar 113 boven aan deze pagina, los van wat je invult. Er wordt nergens gevraagd of je zulke gedachten hebt: de route wordt aangeboden, niet uitgevraagd.
  8. Wat deze scan bewust niet doet. Geen diagnose, geen ernst- of geschiktheidslabel, geen doseeradvies, geen supplement-aanbeveling, geen apparaat- of merkaanbeveling. De uitkomst is een ordening van je eigen antwoorden.
  9. De Sustiro Methode. Deze scan is laag 2, Herkennen: je alarm-check en je patroon. Laag 1 (Begrijpen) legt uit hoe pijn werkt, laag 3 (Beïnvloeden) gaat over gedachten, bewegen, zenuwstelsel en de sociale laag, en laag 4 (Structureren) maakt er een systeem van dat je volhoudt.

Bronnen: NHG-Standaarden over aspecifieke en aanhoudende pijnklachten · NICE-richtlijn Chronic pain (primary and secondary) in over 16s (NG193) · KNGF-richtlijnen over bewegen bij aanhoudende pijn · Cochrane-overzichten over beweging, pijneducatie en psychologische behandelingen bij chronische pijn · de pijneducatie-traditie rond Explain Pain (Moseley en Butler) · het fear-avoidance-model (Vlaeyen) · richtlijnen over CBT-i bij chronische slapeloosheid · Thuisarts.nl, publieksinformatie over langdurige pijn · 113 Zelfmoordpreventie.

Samengesteld en bewijs-gecureerd door Ronald de Jong · Redacteur onderzoekssynthese. Schrijft vanuit research-synthese, niet vanuit klinische ervaring. Geen arts, geen pijnspecialist. Geen medisch advies, dit is educatie en zelfmanagement náást je huisarts, fysiotherapeut of andere zorgverlener. De bronselectie, de bewijsgradering en het redactionele proces staan op de methodologie-pagina. Niet medisch gereviewd door een genoemde clinicus, Sustiro is bewust evidence-led en science-led, niet gereviewd door een arts. Laatst bijgewerkt: september 2026.